loader

រំលឹកស្នាព្រះហស្ថព្រះមហាវីរក្សត្របរមរតនកោដ្ឋក្នុងខួបយាងសោយព្រះទិវង្គត៧ឆ្នាំ

នាងកញ្ញា លោក លោកស្រី ! គិតមកដល់ថ្ងៃទី១៥តុលាឆ្នាំ២០១៩នេះ ព្រះករុណា អតីតព្រះមហាក្សត្រនរោត្តមសីហនុ​បានយាងចូលទីវង្គត់ មានរយៈពេល ៧ឆ្នាំមកហើយ។ កូនចៅ ចៅទួត នៅមាននឹងរំលឹកព្រះអង្គ នឹងដល់ស្នាព្រហ្ថតព្រះអង្គជានិច។ អតីតព្រមហាក្សត្រ ត្រូវបាន រាស្ត្រខែហៅថា ជាព្រះបិតាឯករាជ្យជាតិ បង្រួបបង្រួមជាតិ ខ្មែរ។

កញ្ញាអ៊ុំ ច័ន្ទលក្ខិណា ជូនសេចក្ដីអធិប្បាយ ៖

ព្រះករុណា ព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្ដម សីហនុ  ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ ព្រះវររាជបិតាឯករាជ្យជាតិទ្រង់ ប្រសូត្រ​នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ ១១ កើត ខែ​កក្ដិក ឆ្នាំ​ច ចត្វា​ស័ក ព.ស.​២៤៦៥ ត្រូវ​នឹង​ថ្ងៃ​ទី​៣១ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​១៩២២ នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា

សម្តេច​ព្រះនរោត្តម សីហនុ គឺ​ជា​ឥស្សរជន​​​​លេចធ្លោមួយមួយអង្គ ក្នុង​ឆាកនយោបាយ​កម្ពុជា។ ព្រះអង្គ គឺជាព្រះមហាក្សត្រដែលបានឡើងសោយរាជ្យចំនួន ២លើក ដែលលើកទីមួយគឺនៅឆ្នាំ១៩៤១ដល់១៩៥៥ ហើយលើកទី ២ គឺនៅឆ្នាំ១៩៩៣ ដល់ ឆ្នាំ២០០៤។ ព្រះអង្គក៏ជាអ្នកទាមទារឯករាជ្យ ទាញប្រទេសកម្ពុជាចេញពីរបបអាណានិគមបារាំង បានយ៉ាងពេញបរិបូរណ៍ នៅថ្ងៃទី ០៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៥៣។ 

ព្រះបាទសម្តេចនរោត្តម សីហនុ មានគោរម្យងារជាកិត្តិយសថា «ព្រះ​ករុណា ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្តម សីហនុ ព្រះ​មហា​វីរ​ក្សត្រ ព្រះ​វរ​រាជ​បិតា​ឯករាជ្យ បូរណភាពទឹក​ដី និង​ឯកភាព​ជាតិ​ខ្មែរ»​​។ ព្រះអង្គ ​គឺ​ជា​តួអង្គ និង​ជា​សាក្សី​ដ៏សំខាន់មួយក្នុង​ប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរ​សម័យ​ទំនើប ដែលរាប់ចាប់តាំង​ពី​កម្ពុជា​​ក្រោម​អាណានិគម​បារាំង សម័យ​រុងរឿង​ក្រោយ​ឯករាជ្យ ទំព័រ​ខ្មៅ​ងងឹត​នៃ​របបខ្មែរ​ក្រហម រហូតដល់​យុគសម័យ​សន្តិភាព ​ការផ្សះផ្សារ​ជាតិ និង​ការ​បង្កើត​របបរាជានិយម​អាស្រ័យ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ នៅ​ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ទី​៩០។

ព្រះបាទ សម្តេច នរោត្តម សីហនុ ព្រះអង្គទ្រង់បានសិក្សានៅសាលា បារំាង ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ​ បន្ទាប់មកព្រះអង្គបានបន្តការសិក្សានៅវិទ្យាល័យបារាំង នៅឯព្រៃនគរ។ ព្រះអង្គ ត្រូវបានបារាំងដែលជាមហាអំណាចអាណានិគម ជ្រើសតាំងឲ្យឡើងសោយរាជ្យ​នៅខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៤១ ក្នុងព្រះជន្ម ១៨ព្រះវស្សា បន្តពីព្រះបាទមុនីវង្សី។ ការជ្រើសតាំងព្រះអង្គឲ្យឡើងសោយរាជ្យ ដោយរំលងព្រះបិតារបស់ទ្រង់គឺ ព្រះបាទនរោត្តម សុរាម្រិតយ៉ាងដូច្នេះ​ គឺដោយសារតែបារំាងយល់ថា ព្រះអង្គម្ចាស់វ័យក្មេង វក់ចិត្តនឹងសិល្បៈ មិនសូវខ្វល់ខ្វាយពីនយោបាយ​ ខ្វះពិសោធន៍ ព្រមទាំងងាយស្រួលក្នុងការបង្គាប់បញ្ជារបស់បារាំង ក៏ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញ នេះគឺជាការយល់ច្រឡំរបស់បារាំងមកលើព្រះអង្គ ព្រោះព្រះអង្គម្ចាស់វ័យក្មេងអង្គនេះ គឺក្រោយពីឡើងសោយរាជ្យ ព្រះអង្គបាន តស៊ូទាមទារឯករាជ្យពីបារាំង រហូតបានសម្រេច នៅឆ្នាំ ១៩៥៣។

ក្រោយពីប្រទេសទទួលបាន​ឯករាជ្យរយៈពេល ២ឆ្នាំ ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ ព្រះបិតាឯករាជ្យជាតិ ទ្រង់បានដាក់រាជ្យថ្វាយ ព្រះបិតា របស់ទ្រង់​គឺព្រះបាទនរោត្តម សុរាម្រិត នៅខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៥៥ ដើម្បី បង្កើត និងដឹកនាំ​ចលនា «សង្គមរាស្រ្តនិយម» ដោយទទួលងារថា «សម្តេចព្រះឧបយុវរាជ»។ ចាប់ពីពេលនោះមក ព្រះបាទនរោត្តមសីហនុ​ទ្រង់ បានកាន់អំណាចជានាយករដ្ឋមន្រ្តីផង នឹងជាប្រមុខរដ្ឋផង រហូតមកដល់ថ្ងៃទី ១៨ ខែមីនា​ ឆ្នាំ​១៩៧០ ព្រះអង្គទ្រង់ត្រូវបានក្រុមសេនាប្រមុខលន់ នុល និងព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ សិរិមតៈ ធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់ចេញពីដំណែង នៅពេលដែលព្រះអង្គកំពុងទស្សនៈកិច្ច នៅទីក្រុង ម៉ូស្គូ សហភាពសូវៀត។
ក្រោយ​ពី​ព្រះអង្គត្រូវ​បានទម្លាក់​ចេញពីតំណែង ព្រះ​អង្គ​បាន​យាង​ចេញ​ពីទីក្រុង​ម៉ូស្គូ ទៅកាន់ ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង ប្រទេស​ចិន ​ដើម្បីបង្កើត​ជា​រណសិរ្ស​រួបរួមជាតិ​កម្ពុជា រួមជាមួយ​នឹង​ក្រុម​ខ្មែរក្រហម ហើយ​បាន​ប្រកាស​អំពាវនាវ​ឲ្យ​ប្រជាជន​កម្ពុជា​រត់ចូល​ព្រៃ​កាន់អាវុធ ក្នុងការតស៊ូ​ប្រឆាំង​នឹង​របប​លន់នល់។
នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ​១៩៧៥ កងទ័ព​ខ្មែរក្រហមបាន​វាយ​ចូល​ដល់​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ រំលាយ​របបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ ហើយ​បានបង្កើត​ជា​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ ដោយ​មាន​សម្តេច​ព្រះនរោត្តម សីហនុ ជា​ប្រមុខរដ្ឋ។ ក៏ប៉ុន្តែ មួយ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក នៅ​ខែមេសា ឆ្នាំ​១៩៧៦ ព្រះអង្គ​បាន​លាលែង​ចេញ​ពីតំណែង​ជា​ប្រមុខរដ្ឋ ហើយ​ត្រូវ​រដ្ឋាភិបាល​ខ្មែរក្រហម​បង្ខំ​ឲ្យ​គង់​តែ​នៅ​ក្នុងព្រះរាជ​វាំង ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ រហូតដល់​ខែ​មករា ឆ្នាំ​១៩៧៩។
មុនពេល​កងទ័ព​វៀតណាម និង​កងទ័ព​រណសិរ្ស​​សាមគ្គី​សង្រ្គោះជាតិ​កម្ពុជា វាយ​ចូល​ដល់​ទី​ក្រុង​ភ្នំពេញ សម្តេច​ព្រះនរោត្តម សីហនុ ត្រូវបាន​ខ្មែរក្រហម​ជម្លៀស​ចេញ​ពីក្រុង​ភ្នំពេញ តាមយន្តហោះ ទៅ​កាន់ទីក្រុង​ប៉េកាំង។ នៅ​ក្នុងឆ្នាំ​១៩៨២ ព្រះអង្គបានយាងចូល​មកកាន់តំណែង​ជា​​ប្រមុខរដ្ឋ​នៃ​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​វិញ ដែល​នៅ​ពេលនោះ គឺ​ជា​រដ្ឋាភិបាល​និរទេស ដើម្បី​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​វត្តមាន​របស់​វៀតណាម នៅ​កម្ពុជា។ ព្រះអង្គក៏​បាន​បង្កើត​ចលនា​តស៊ូផ្ទាល់មួយផងដែរ គឺ​រណសិរ្ស​រួបរួម​ជាតិ ដើម្បី​កម្ពុជា​ឯករាជ្យ អព្យាក្រឹត សន្តិភាព និង​សហប្រតិបត្តិការ ដែលហៅកាត់​តាម​ភាសាបារាំង​ថា FUNCINPEC។
ក្រោយ​ពី​វៀតណាម​ដក​ទ័ព​ចេញ​ពី​កម្ពុជា នៅ​​ឆ្នាំ​១៩៨៩ ព្រះអង្គទ្រង់បាន​លាលែងចេញ​ពីតំណែង​ជា​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ​ត្រីភាគី​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ នៅខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​១៩៩១ ដើម្បី​ទៅធ្វើ​ជា​ប្រធាន​ «ក្រុមប្រឹក្សា​ជាតិ​ជាន់ខ្ពស់» ​ដើម្បីដើរតួ​ជា​អ្នក​សម្របសម្រួល​ក្នុងការ​ចរចា​ រវាង​ភាគី​ជម្លោះ​ ក្នុង​សង្រ្គាម​ស៊ីវិល​ខ្មែរ ដែលក្នុងនោះ​រួមមាន ចលនា​រាជានិយម​ហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច, ចលនា​ខ្មែរ​ក្រហម, រណសិរ្ស​របស់​លោកតា​សឺន សាន និង​ភាគី​​រដ្ឋ​​កម្ពុជា។ ការចរចា​នេះ​បាន​ឈាន​ទៅដល់​ការ​ចុះសន្និសញ្ញាលើកិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព នៅ​ទីក្រុង​ប៉ារីស។ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ​១៩៩១ ព្រះអង្គបាន​​និរទេស​ព្រះកាយ​ចេញទៅ​ក្រៅប្រទេស​អស់រយៈពេល​ជាង​មួយទសវត្សរ៍​ ទើប​យាង​ចូលប្រទេស​កម្ពុជា​វិញ នៅថ្ងៃ១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ​១៩៩១ ដោយ​មាន​ការទទួល​អបអរសាទរ​យ៉ាង​ឱឡារិក ក្រុង​ឋានៈ​ជា​បិតាឯករាជ្យ និង​បង្រួបបង្រួមជាតិ។

នៅថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ​១៩៩៣ ព្រះអង្គបានឡើងគ្រងរាជ្យ​ម្តងទៀត ក៏ប៉ុន្តែ ការគ្រងរាជ្យ​ជា​លើកទីពីរនេះ គឺ​ធ្វើឡើង​ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​នៃ​​របបរាជានិយម​អាស្រ័យ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដែល​​​​មាន​ចែង​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​ទី២ គឺ ព្រះមហាក្សត្រ​ទ្រង់​គ្រងរាជ្យ​ តែ​មិន​កាន់​អំណាច។ សោយរាជ្យបានរយៈពេល​ ១១ឆ្នាំ​ ព្រះអង្គក៏បានប្រកាសដាក់ពាក្យសារជាថ្មីម្តងទៀត នៅថ្ងៃទី ០៦ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០០៤ ទៅឲ្យព្រះបាទនរោត្តមសីហមុនី។

ព្រះបាទ នរោត្តមសីហនុ​ទ្រង់បានយោងចូលទិវង្គត នៅថ្ងៃអង្គារ ១៥រោច ខែភទ្របទ​ ឆ្នាំរោង ចត្វាស័ក ត្រូវនឹងថ្ងៃទី ១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២វេលាម៉ោង ១ និង ២០ នាទីយប់ (ម៉ោងនៅរាជធានីភ្នំពេញ) នៅឯទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន ដោយជរាពាធ ក្នុងអំឡុងពេលដែលព្រះអង្គបានយាងទៅព្យាបាលព្រះរាជសុខភាពនៅក្នុងប្រទេសចិន។ ចំពោះបញ្ហាព្រះរាជសុខភាពមួយចំនួនរបស់ព្រះអង្គនៅពេលនោះ រួមមានមហារីកព្រះពោះវៀនធំ ព្រះមធុមេហរោគ និង ព្រះសម្ពាធខ្ពស់

ព្រះករុណាព្រះបាទនរោត្ដមសីហនុ ព្រះសពរបស់ទ្រង់ត្រូវបានដង្ហែចេញពី ទីក្រុងប៉េកាំងមកកាន់រាជធានីភ្នំពេញ ដោយព្រះករុណាព្រះបាទសីហមុនី និង សម្ដេច ហ៊ុនសែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៅថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា វេលាម៉ោង ២:៣០ រសៀល។ ការដង្ហែព្រះបរមសពពីព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិភ្នំពេញ មកព្រះបរមរាជវាំង​កាត់តាមវិមានឯករាជ្យ បានបញ្ចប់នៅម៉ោង ៥:៣០ ល្ងាច ដោយមានប្រជានុរាស្ត្រប្រមាណជាង ១ ០០០ ០០០ (មួយលាន) ទៅ​ជាង ១ ២០០ ០០០ (មួយលាន​ពីរសែន) នាក់មកចាំដង្ហែដែលមានទាំងបព្វជិត និង គ្រហស្ថ។ ព្រះបរមសពរបស់ទ្រង់ត្រូវបានតម្កល់នៅ​ព្រះបរមរាជវាំងរយៈពេល៣ខែ។ រហូតមកដល់ថ្ងៃទី០១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៣ ព្រះបរមសព ព្រះករុណាព្រះបាទ សម្តេចព្រះនរោត្តម-សីហនុ ត្រូវបានប្រារព្ធ ពិធីដង្ហែ ចេញពីព្រះបរមរាជវាំងទៅកាន់វាលព្រះមេរុ ដើម្បីរៀបចំព្រះរាជពិធីថ្វាយព្រះភ្លើង។

នៅថ្ងៃ២៨ វិច្ឆិកា នៃឆ្នាំ២០១២ ព្រះមហាវីរក្សត្រនរោត្តម-សីហនុត្រូវបានប្រសិទ្ធិនាម ជាផ្លូវការដោយព្រះរាជក្រឹត្យនៃព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចនរោត្តម-សីហមុនី​ជាមួយគោរម្យងារ ព្រះករុណា ព្រះនរោត្តម-សីហនុ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ។ មកដល់ថ្ងៃទី ០១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៣ ហ្វូងមនុស្សបានប្រមូលផ្ដុំគ្នាលើផ្លូវនានានៅភ្នំពេញ ដើម្បីធ្វើការលាព្រះសីហនុជាចុងក្រោយ ពេលដែលព្រះសពរបស់ព្រះអង្គត្រូវបានដឹក ទូទាំងទីក្រុង។ ព្រះសពត្រូវបានយាងទៅកាន់ព្រះបរមរាជវាំង ដែលត្រូវបានបូជាព្រះសពនៅថ្ងៃ៥ កុម្ភៈ ២០១៣។ ព្រះអដ្ឋិធាតុរបស់ព្រះសីហនុ ក្រោយមកត្រូវបានពន្លិចចូលទៅក្នុងទន្លេមេគង្គ៕

បញ្ចេញមតិ

avatar

ព័ត៌មានទាក់ទង

សម្ដេច ហ៊ុន សែនថា មិនចង់បាត់បង់EBAទេ

សម្ដេច ហ៊ុន សែនថា មិនចង់បាត់បង់EBAទេ

ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩

ភ្នំពេញ៖ សម្ដេច ហ៊ុន សែន ថ្លែងថា កម្ពុជាមិនចង[...]

លោក សម រង្ស៊ីថា ប្រជាធិបតេយ្យអាណត្តិនេះស្ទើដល់កម្រិតសូន្យ តែសម្ដេច ហ៊ុន សែនថាអនុវត្តន៍យ៉ាងល្អ

ភ្នំពេញ៖ លោក សម រង្ស៊ី អះអាងថា ប្រជាធិបតេយ្យន[...]

គ.ជ.អ.ប បើកកិច្ចប្រជុំពិនិត្យស្ថានភាពកម្មវិធីកំណែទម្រង់វិមជ្ឈការនិងវិសហមជ្ឈការ

ភ្នំពេញ៖ គណៈកម្មាធិការជាតិសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍតា[...]

ព័ត៏មានថ្មី

វីដេអូថ្មីបំផុត